WYDAWNICTWA MUZEUM WARSZAWY

Z dziejów kartografii tom XXII. Dawna kartografia historyczna i wojskowa 

pod red. Beaty Konopskiej, Pawła Weszpińskiego i Jerzego Ostrowskiego 

Zespół Historii Kartografii przy Instytucie Historii Nauki PAN 

wydawca: Muzeum Warszawy 

rok wydania: 2018 

oprawa miękka 

język polski i angielski 

ISBN: 978-83-65777-75-1

spis treści: http://www.maphist.waw.pl/z-dziejow-kartografii-xxii-2018-spis-tresci/

Our new book is a perfect choice for English-speaking readers, tourists and Warsaw’s residents who want to feel the atmosphere of the city and discover its stories. It is a great introduction to the history of the city and a perfect souvenir of your trip to Warsaw.

 “Legends of Warsaw” is a fairy tale mixed with facts, where real characters appear alongside fantastic ones. The stories are arranged chronologically: from the mythical beginnings of the settlement on the Vistula River, through the medieval history of the city of Masovian dukes and the golden years of Warsaw as the capital and seat of kings, to the 19th and 20th centuries.

Reading is facilitated by notes that explain some of the more difficult concepts as well as the legends’ historical and cultural context. The publication includes a map of the historic center of Warsaw with descriptions of places from the legends.

The authors of the stories included in the collection are some of the greatest polish writers of literature for children and young adults: Ewa Szelburg-Zarembina, Artur Oppman, Maria Kruger and Wanda Chotomska. Their classic texts were given to leading translators of literature and translated into English for the first time.

The book has a hard pressed cover and is richly illustrated. The author of the unique graphic design is Wojciech Pawliński.

Folder towarzyszący wystawie czasowej "Rzemieślnicze historie. Pracownia Mieczników".

Pracownie, warsztaty, pawilony. Uczniowie, czeladnicy, mistrzowie. Prywaciarze, chałupnicy, rękodzielnicy. Autorka Zręcznych chodzi ulicami rzemieślniczej Warszawy. Rejestruje nieobecność przedwojennych żydowskich warsztatów. Bada losy powojennej „prywatnej inicjatywy”. Opisuje załamanie branży po 1989 roku. Szuka pracowni, które przetrwały transformację i mają się coraz lepiej. Odwiedza nowych rzemieślników.

Zręczni to zapis osobistych rozmów autorki z warszawskimi rzemieślnikami i mapa spacerów szlakiem ich pracowni i warsztatów. Historia warszawskiej sceny rzemieślniczej i wciągający reportaż.

„Nieba i ziemi nie widać”. Warszawiacy o wrześniu 1939 - książka towarzysząca wystawie czasowej pod tym samym tytułem, pod redakcją Anny Wrońskiej.

Publikacja zawiera dziewiętnaście wybranych relacji które w przejmujący sposób oddają realia i atmosferę tamtych dni. Wspomnienia zostały nadesłane w 1948 roku na konkurs Pamiętnik warszawiaka trafiają po raz pierwszy do czytelników.

Książka dostała wyróżnienie w kategorii "Najciekawsze wydawnictwa muzealne" w XIV konkursie "Mazowieckie zdarzenia muzealne - Wierzba"

Od redakcji:

"Świadkowie wspominają: koniec lata  tego roku był piękny. Motyw słonecznej pogody, spokojnego nieba, urodzaju, pojawia się w niemal wszystkich relacjach  z września 1939 roku jak przebłysk utraconej normalności. Bo trzy tygodnie później - jak napisał Stanisław Ostrowski - nieba i ziemi nie widać. Słowa opisujące konkretną chwilę i wrażenia człowieka przedzierającego się przez bombardowane miasto zarazem oddają  stan, w jakim znaleźli się mieszkańcy Warszawy, których świat w krótkim czasie rozsypał się w pył, przesłaniający wszelki widok."

Ekspozycja była prezentowana w dniach 13 września 2019 roku - 5 stycznia 2020 roku.

Lata I wojny światowej to dla Warszawy czas zmian, które zaowocowały po odzyskaniu niepodległości. Nie tylko dramatyczne wydarzenia wojenne, lecz także przemiany polityczne, administracyjne i społeczne całkowicie zmieniły życie miasta. Na początku wojny było jednym z wielu gubernialnych ośrodków wielkiego imperium rosyjskiego, na końcu – stolicą niepodległego, odrodzonego państwa polskiego. Stało się to dzięki ogromnemu społecznemu zaangażowaniu mieszkańców pochodzących z różnych środowisk, o różnych poglądach i często odmiennym wyobrażeniu o politycznej przyszłości państwa. W 1918 roku Warszawa jako stolica miała przygotowane struktury administracyjne, kilkanaście tysięcy wyszkolonych urzędników i znacznie zwiększone terytorium.

Publikacja towarzysząca wystawie czasowej Odzyskana stołeczność. Warszawa 1915–1918 zawiera szkic historyczny, wybór obiektów z lat I wojny światowej ze zbiorów Muzeum Warszawy oraz teksty omawiające zagadnienia nawiązujące do tematu ekspozycji. Rozszerzają one wiedzę o postawach społecznych i politycznych, życiu kulturalnym w pierwszych latach odzyskanej stołeczności oraz popularyzują wybrane kolekcje Muzeum Warszawy.

"Focusing on things themselves and on their own biographies is far from easy. It may also - similarly to this book - appear baffling. Objects from the past, unharnessed for the purpose of being actors in (someone else's) history, often seem lost. Left behind by our predecessors and ancestors, they have been gathered in the museum, detached from their original environment, owner and makers, from the wallls, sideboard shelves and closets' recesses. We might as well attempt to reconstruct their old life - lay museum tables with silverware and adorn them with (artificial) fruit, place wax figures of people holding old-time tools whose function is difficult to decipher. what a lifeless theatre that would be! Instead we have deceided that it is wotrh giving things a space which will allow visitors to concentrate solely on them and ask questions about what they really are in teh museum - stored, amintained, exhibited and, above all, treasured. What was their role, why such a form was chosen for them? What historic events did they participate in? Whom did they assist in what circimstances? What historic processes they might have influenced? Whose plans did they facilitate or perhaps impede? The histories of things reveal a multi-threaded history of the city."

Jarosław Trybuś

Chief Curator of the Core Exhibition 

Publikacja przedstawia 20 wybranych, kluczowych obiektów z wystawy, które stały się inspiracją dla cenionych warszawskich pisarzy, urodzonych w latach 70. i 80.: Justyny Bargielskiej, Sylwii Chutnik, Jacka Dehnela, Mikołaja Łozińskiego i Macieja Sieńczyka.

Na potrzeby publikacji powstało 20 oryginalnych i nieoczywistych opowieści związanych z Warszawą, w których autorzy odwołują się do historii, opisują rzeczywistość przeżywaną przez młodych ludzi tu i teraz, a niekiedy kreują w pełni fikcyjne światy. Istotną częścią publikacji są przykuwające uwagę, współczesne w wyrazie zdjęcia rzeczy warszawskich, autorstwa jednego z najwybitniejszych fotografów młodego pokolenia, Jacka Kołodziejskiego, które zostały umieszczone na perforowanych stronach, dzięki czemu wybrane obrazy można wyrywać niczym ulubione strony z kolorowego magazynu. Towarzyszą im wyrazista grafika i rysunki autorstwa Dominika Cymera, ilustratora i twórcy edukacyjnych kampanii internetowych.

Zawiera wstęp głównego kuratora, dr. Jarosława Trybusia, esej naukowy dr. Magdaleny Wróblewskiej o roli rzeczy w muzeach i ich mikrohistorii składających się na historię miasta, oraz teksty, w których kuratorzy wyjaśniają koncepcje poszczególnych gabinetów i opowiadają historie wybranych rzeczy.

Kostka cukru pozostała po skazańcu w celi X Pawilonu warszawskiej Cytadeli, przechowana przez rodzinę jak relikwia, potrzaskane butle z królewskiej apteki, którym ogień pożarów nadał tęczujący połysk antycznych szkieł, okazałe srebrne zastawy z zamożnych warszawskich domów, płócienny identyfikator, jaki matka wyhaftowała dziecku w czasie oblężenia Warszawy, utrwalane przez artystów widoki miasta pięknego i niepięknego, zrujnowanego i dumnie upamiętniającego swoją odbudowę – setki przedmiotów, z których każdy niesie w sobie część historii Warszawy. Wielkiej Historii, ale też niezliczonych wciąż żywych mikrohistorii: prywatnych, rodzinnych, przekazywanych we wspomnieniach i opowieściach. Dopiero razem splecione, tworzą one wielowarstwową, gęstą, zasupłaną historyczną tkankę miasta.

Rzeczy warszawskie ‒ niezapomniane, jak słynne zdjęcie autorstwa powstańczego fotografa, ukazujące wybuch pocisku na gmachu Prudentialu 28 sierpnia 1944 roku, i całkowicie zapomniane, jak szydełka do zaciągania kobiecych gorsetów. Nie ofiarowują nam jednej opowieści o dziejach miasta. Odwołują się do emocji, pamięci, wyobraźni, które zdolny jest pobudzić czasem pozornie błahy okruch przeszłości. W ten sposób każdy może zbudowaćwłasną historię niezwykłego miasta, jakim jest Warszawa. I poczuć się częścią tej historii.

prof. dr hab. Maria Poprzęcka – z noty okładkowej

Pięknie wydany, kieszonkowy przewodnik po odbudowie Starego Miasta.

Zestaw zawiera mapę Starego Miasta przedstawiającą zabudowę istniejącą aktualnie (powstałą po 1945 r.) wraz z naniesionym obszarem zabudowy istniejącej przed 1939 r. , nieodbudowanej po II wojnie światowej. Mapka posiada także część opisową z rysem historycznym oraz opisy rekonstrukcji najważniejszych zabytków Starego Miasta. 

W skład zestawu wchodzą również trzy czarno-białe pocztówki przedstawiające Rynek Starego miasta z lat 50. i 60. XX w. oraz dwa kolorowe zdjęcia przedstawiające Rynek Starego Miasta oraz Warszawską Syrenkę współcześnie. 

Przewodnik dostępny jest również w wersji angielskiej, francuskiej i hiszpańskiej.

Available  in English, French and Spanish version. 

Niniejsza antologia zawiera pierwszy tak obszerny, ilustrowany i opracowany wybór legend warszawskich. Wśród 61 tekstów znalazły się zarówno opowieści spisywane w XIX wieku przez historyka Walerego Przyborowskiego praz folklorystów Kazimierza Władysława Wójcickiego i Romana Zamorskiego, jak i dwudziestowieczne opracowania literackie legend, autorstwa m.in. Edmunda Jezierskiego, Artura Oppmana, Ewy Szelburg-Zarembiny, Hanny Januszewskiej, Marii Krüger, Wandy Chotomskiej, Zdzisława Nowaka, a także teksty powstałe już w XXI wieku, w większości wcześniej niepublikowane. Jako zbiór w sposób komplementarny opisują one legendarne dzieje Warszawy. 

 "Legendy warszawskie. Antologia" to nowa, ponad sześćsetstronicowa i bogato ilustrowana publikacja Muzeum Warszawy, obejmująca 61 tekstów powstałych od połowy XIX wieku do drugiej dekady XXI wieku, która daje czytelnikom dostęp do legendarnych dziejów Warszawy w powiązaniu z topografią współczesnego miasta. Patrząc przez pryzmat legend, możemy dostrzec ukryty wymiar znanych sobie miejsc, a na wydarzenia i postaci z przeszłości spojrzeć w nowym świetle.

Juliusz Nagórski (1877 - 1944), mieszkaniec warszawskiej Pragi-Północ, rówieśnik znanych architektów europejskich, jak le Corbusier, czy Erich Mendelsohn, w latach 1905 - 1910 studiował w Ecole des Beaux-Arts w Paryżu. Po powrocie do kraju rozpoczął karierę niezależnego architekta, a  także utalentowanego rysownika, malarza, rzeźbiarza i dekoratora.

Jego działalność zawodowa, oprócz tworzenia właściwej architektury, obejmuje również prace z zakresu urbanistyki - tzw. Potrójny Nowy Świat, regulację placu Marszałka Piłsudskiego oraz najważniejszy, niezrealizowany oczywiście, projekt - "Wystawa Światowa 1943".

Mimo tak bogatej twórczości i dorobku, jego postać o wielobarwnej osobowości pozostaje do dzisiaj mało znana i dość enigmatyczna, po części dlatego, że olbrzymim cieniem położyło na jego życiu i twórczości podejrzenie o zbyt ścisłe kontakty z Niemcami podczas wojny, a w okresie powojennym wręcz o kolaborację - poprzez jego udział w zaaranżowanej przez niemieckie władze okupacyjne przebudowie Pałacu Rady Ministrów.

Szkoła na Wiejskiej jest pracą zbiorową zawierającą wspomnienia nauczycieli i wychowanek znanego gimnazjum i liceum żeńskiego Jadwigi Kowalczykówny i Jadwigi Jaworkówny istniejącego w latach 1903-1944. Szkoła przestał istnieć wraz z targiczną śmiercią (rozstrzelane przez niemieckich żołnierzy) założycielek. W esejach i wspomnieniach zebranych w książce utrwalone zostało czterdzieści lat działalności tej tak ważnej dla szkolnictwa warszawskiego placówki, która miała ważki wkład do rozwoju postępowej myśli pedagogicznej pierwszej połowy XX wieku.

Rocznik Warszawski jest ostatnim numerem Rocznika Warszawskiego zawierającego m.in. artykuły, recenzje, rozprawy, opisy wystaw:

• Janusz Grabowski: XV-wieczne przywileje dla Nowej Warszawy. Ze studiów nad ustrojem i organizacją miasta extra muros w okresie książęcym.
• Maria Sierocka-Pośpiech: "Elekcja i bankiet". Wybory władz Starej Warszawy w świetle zapisów rachunków miejskich z 1. połowy XVII wieku.
• Maria Cubrzyńska-Leonarczyk: Z dziejów kultu św. Onufrego w Warszawie XVIII - XIX wieku.
• Elżbieta Mazur: Zakłady wodolecznicze w Warszawie w XIX wieku.
• Agnieszka Dąbrowska: Moda damska w warszawskiej prasie w latach 1860 - 1914.
• Małgorzata Domińczyk: Pałac Kazimierza Karasia.
• Ryszard Mączyński: Z działalności architekta Stanisława Zawadzkiego - pałac Wielopolskich w Warszawie.
• Hubert Kowalski: Dom Grodzickiego przy Trakcie Królewskim. Wystój rzeźbiarski.
• Michał Laszczkowski: Dom Korporacji Akademickiej "Welecja" w Warszawie - Pani Chocimska.
• Włodzimierz Pela: Archeologia na Krakowskim Przedmieściu, cz. II.

• Praca zbiorowa - Wawer i jego osiedla. Biblioteka Wawerska nr 3, Warszawa, 2008.
• Marian Skwara - Historia Pruszkowa w zarysie, t. 1 - Dzieje Żbikowa, Pruszkowa i okolic do 1918 roku, Pruszków 2005; t. 2 - Pruszkowskie międzywojnie, Pruszków 2006; t. 3 - Okupacja hitlerowska, Pruszków 2008. Marian Skwara - Pruszkowscy Żydzi. Sześć dekad zamkniętych zagładą, Pruszków 2007. (Marek Piotr Deszczyński)

• Księstwo Warszawskie 1807 - 1815. Próba odbudowy państwowości polskiej. Archiwum główne Akt Dawnych, 15 - 31 października 2008. (Dorota Lewandowska)