As a well-known anecdote goes, one day a Frenchman boarded a train in Paris in order to see the East. A Russian did the same in Moscow to glimpse the West. Both men disembarked in Warsaw, convinced they had reached their destination. Long ago, Warsaw rose up out of the shadows precisely because it lay half-way between East and West. The city’s placement on the map occurred to be both a blessing and a curse

W siódmym tomie serii Paweł E. Weszpiński omawia Stadtplan Warschau, opracowany w Warszawie przez Kriegs-Karten und Vermessungsamt w latach 1942–1944. Plan odwzorowuje topografię Warszawy ukształtowanej w latach 30. XX wieku. Przygotowano go na podstawie przedwojennych planów urzędowych, jednak bez typowego dla ówczesnej kartografii łączenia obrazu miasta istniejącego i projektowanego. 

Uzupełnieniem analizy niemieckiego planu jest esej Jacka Leociaka poświęcony topografii doświadczenia Warszawy w czasie II wojny światowej. Opowieść tę tworzą przywołane dokumenty osobiste, prasa, źródła konspiracyjne oraz oficjalne rozporządzenia i raporty. Są to świadectwa trzech przecinających się spojrzeń: polskiego, żydowskiego i niemieckiego, które ukazują Warszawę okupacyjną jako miasto podzielone. 

Dzieje Warszawy byłyby niepełne bez opowieści o tym, co, jak i gdzie na przestrzeni wieków jadali bardziej lub mniej zamożni mieszkańcy i mieszkanki miasta. 

Kalendarz na 2026 rok poświęcony jest warszawskiemu modernizmowi – estetyce, która nadała kształt powojennej stolicy. To spojrzenie na Warszawę lat 60. i 70., kiedy wbrew trudnościom tworzono śmiałą, nowoczesną architekturę – od Dworca Centralnego po Pawilon Cepelii.

Każdy miesiąc ilustruje wybrana fotografia – oderwana od tła, zyskująca nowe znaczenie w formie kalendarzowego albumu. To zaproszenie do indywidualnej podróży po mieście, które łączy przeszłość z teraźniejszością, i przypomnienie, że modernizm to nie tylko styl, ale opowieść o ambicjach i marzeniach tamtego czasu.

Latem 1955 roku do Warszawy przybyła młodzież z całego świata. 31 lipca rozpoczął się V Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów – piętnaście dni zabaw, igrzysk, wystaw i spotkań. Miasto – zamknięte, zastraszone przez stalinowski reżim i wciąż zrujnowane przez wojnę – nagle stało się żywe i kolorowe.  

W książce pod redakcją Błażeja Brzostka i Zofii Rojek piętnaścioro autorek i autorów odkrywa przed nami kolejne warstwy propagandowego przedsięwzięcia, które stało się zapowiedzią zmian w polskiej sferze politycznej i społecznej. Festiwal wyszedł poza zaplanowane oficjalne ramy, a wyreżyserowana początkowo swoboda, przeistoczyła się w spontaniczne poszukiwanie wolności.  

W publikacji poza licznymi fotografiami i grafiką użytkową związaną z tym wydarzeniem znalazło się również kalendarium imprezy z wycinkami i cytatami z oficjalnych dokumentów, prasy codziennej i dzienników. 

Kontynuacja nagradzanej serii przewodników z mapą wokół oddziałów Muzeum Warszawy. Nowy tom Miejskie ścieżki wokół Muzeum Warszawy opowiada o Starym i Nowym Mieście, ich mieszkańcach, o śladach przeszłości oraz o współczesnym kolorycie okolic siedziby głównej Muzeum. Autorzy podążają za koncepcją serii i skupiają się na wybranych różnorodnych aspektach historii, architektury i kultury tego miejsca. Proponują subiektywny wybór miejsc i opowieści, nie tylko tych popularnych i znanych z licznych przewodników, ale także mniej znanych, intrygujących i nieoczywistych.  

Kamionek – z tekstem Marcina Wichy i zdjęciami Agnieszki Rayss – jest opowieścią o historii tego miejsca i zarazem poetyckim esejem o przemijaniu. To również niezwykły manifest uważności dwojga autorów, którzy potrafią dostrzec wokół siebie niepozorne detale: rysę w chodniku, spłowiałą flagę, stare, przetarte ogłoszenia. Z tych obserwacji tworzą mozaikowy portret bliskiego im skrawka Warszawy, gdzie powoli blakną lub znikają ślady przeszłości. 

Możliwe, że Kamionek po prostu nie lubi być obserwowany. Należy na niego patrzeć kątem oka, mimochodem, w przelocie. Najlepiej zwiedzać pod pretekstem jakichś innych, pilnych spraw. Świat pokazuje nam się wtedy, kiedy jesteśmy zajęci własnymi sprawami. 

Piosenki warszawskie. Antologia tekstów pod redakcją Julii Odnous-Pawlińskiej jest pierwszą tak obszerną, wydaną współcześnie antologią, która obejmuje piosenki anonimowe i autorskie, wykonywane od końca XVIII wieku do trzeciej dekady XXI wieku. Wyboru 77 utworów dokonali dziennikarze muzyczni Bartek Chaciński i Jacek Hawryluk, tworzący radiowy duet HCH, oraz muzyk instrumentalista i wokalista, znawca i popularyzator polskiej muzyki pierwszej połowy XX wieku Jan Emil Młynarski. 

W książce zebrano teksty piosenek powstałe w wielu kontekstach historycznych, społecznych i artystycznych. Ich twórczynie i twórcy reprezentują rozmaite gatunki literackie i muzyczne – od pieśni dziadowskiej, przez tanga i przeboje estradowe, po kawałki raperskie. Albert Harris sąsiaduje tu z Muńkiem Staszczykiem, Stefan Wiechecki – z Agnieszką Osiecką, Ludwik Starski – z Kamilem Pivotem. Piosenkom towarzyszą komentarze autorów wyboru oraz teksty kulturoznawcze Piotra Kubkowskiego, Agnieszki Karpowicz i Igora Piotrowskiego. Autorem szaty graficznej książki oraz ilustracji jest Wojciech Pawliński. 

Książka Sylwester „Kris” Braun. Fotograf od powstania ukazuje fascynujące losy i bogatą twórczość jednego z najważniejszych fotografów powstania 1944 roku. Publikacja kreśli szlaki wędrówek Brauna po powstańczej Warszawie, analizuje jego warsztat fotograficzny, ale również umieszcza jego twórczość w kontekście innych fotografów sierpnia i września 1944 roku. Nie mniej istotna jest legenda, którą Braun tworzył na swój temat oraz rola, jaką on i jego fotografie odgrywają w obecnej narracji o powstaniu warszawskim.

Fifty stories woven around selected objects from the Museum of Warsaw – from the robes of Mazovian dukes to a Palace of Culture-shaped headdress worn by drag queen Shady Lady. One tale seamlessly transitions into another, together creating a captivating history of Warsaw – the eponymous “slice of the world”, where languages, goods, and customs of people arriving from different countries intertwined and mingled from the very beginning.

More than merely describing important events and figures, Błażej Brzostek tells a story that ignites the reader’s imagination. We can easily envision the city’s ever-changing face, observe the daily lives of its inhabitants, and even listen to the sounds of Warsaw through the ages.

Pięćdziesiąt opowieści wokół wybranych obiektów Muzeum Warszawy – od szaty książąt mazowieckich po nakrycie głowy w kształcie Pałacu Kultury, które nosiła drag queen Shady Lady. Jedna opowieść płynnie przechodzi w drugą, razem tworząc wciągającą historię Warszawy – tytułowego „kawałka świata”, gdzie od początku przeplatały się i mieszały języki, towary oraz zwyczaje ludzi przybyłych tu z różnych krajów. 

Błażej Brzostek pisze nie tylko o ważnych wydarzeniach i postaciach, ale przede wszystkim pobudza wyobraźnię czytelnika. Z łatwością możemy zobaczyć zmieniające się kształty miasta, przyjrzeć się codziennemu życiu mieszkańców, usłyszeć dźwięki Warszawy kolejnych epok.   

Błażej Brzostek – historyk zajmujący się dziejami miast, życiem społecznym, badacz historii kobiet. Pisał między innymi o robotnikach epoki stalinizmu, o kuchni czasów PRL i o „małych Paryżach”, jakimi chciały być Bukareszt i Warszawa. Poświęcił też Warszawie Wstecz, historię pisaną od dziś ku przeszłości.